Küçük işletmeler genellikle hızlı kurulan ve sabit gideri düşük hazır altyapı paketleriyle başlar. Orta ölçekli işletmeler ERP, pazaryeri ve kargo entegrasyonları güçlü, API desteği olan paketlere yönelir. Büyük işletmeler ise çok depo, çok kanal ve yüksek trafiği kaldırabilen kurumsal paketleri ya da özel yazılımı değerlendirir. Ölçek; ürün, sipariş, kanal ve ekip büyüklüğüyle ölçülür.
E-ticarette işletme ölçeği neye göre belirlenir?
E-ticarette ölçek, çalışan sayısı veya ciro yerine operasyonun yüküne göre belirlenir: ürün sayısı, sipariş hacmi, satış kanalı, depo ve ekip büyüklüğü birlikte değerlendirilir. Az ürünü olan ama günde yüzlerce sipariş alan bir marka, binlerce ürünü olan ama az sipariş alan bir mağazadan farklı ihtiyaçlara sahiptir.
Aşağıdaki tablo ölçeği tanımlamak için yön göstericidir. Aralıklar kesin sınır değildir, işletmenin hangi sütuna daha yakın durduğunu görmek için kullanılabilir.
| Gösterge | Küçük ölçek | Orta ölçek | Büyük ölçek |
|---|---|---|---|
| Ürün ve SKU (stok kodu) sayısı | Birkaç yüze kadar | Birkaç bin | On binler ve üzeri |
| Günlük sipariş | Birkaç ile birkaç düzine arası | Düzinelerce ile yüzlerce arası | Yüzlerce ve üzeri, kampanyada çok daha fazla |
| Satış kanalı | Site ve bir pazaryeri | Site ve birden fazla pazaryeri | Site, pazaryerleri, mağazalar, bayiler, yurt dışı |
| Depo | Tek depo veya ev, atölye | Bir iki depo | Çok depo ve mağaza stoku |
| Ekip | Kurucu ve bir iki kişi | E-ticaret, operasyon ve müşteri hizmetleri ekibi | Ayrı departmanlar ve BT ekibi |
| Uygun altyapı tipi | Hazır altyapı giriş ve orta paketleri | Hazır altyapı üst paketleri veya açık kaynak | Kurumsal paketler, headless veya özel yazılım |
Küçük işletmeler için hangi altyapı uygundur?
Küçük işletmeler için en uygun seçenek, kısa sürede kurulan, aylık gideri düşük ve teknik bilgi gerektirmeyen hazır altyapı paketleridir. ikas, Ticimax, T-Soft ve IdeaSoft’un giriş ve orta paketleri ile Shopify bu ihtiyacı karşılayan yaygın seçeneklerdir. Ekipte WordPress bilen biri varsa WooCommerce da değerlendirilebilir.
Bu ölçekte dikkat edilecek noktalar şunlardır:
- Ödeme ve kargo ayarlarının panelden kolayca yapılabilmesi
- Hazır temaların mobilde düzgün çalışması
- Ürün eklemenin ve sipariş takibinin tek kişi tarafından yönetilebilecek kadar sade olması
- İleride üst pakete geçişin veri kaybı olmadan yapılabilmesi
Küçük işletmelerin sık yaptığı hata, ihtiyaç duymadığı kurumsal bir paketle başlayıp sabit giderin altında kalmaktır. Başlangıçta yeterli olan paketi seçip satış arttıkça yükseltmek daha sağlıklıdır.
Orta ölçekli işletmeler altyapıda neye öncelik vermeli?
Orta ölçekli işletmeler için öncelik, ekibin elle yaptığı işleri entegrasyon ve otomasyonla azaltabilecek bir altyapıdır. Bu aşamada sipariş sayısı arttığı için Excel ile yürütülen her süreç hata riski taşır.
Orta ölçekte aranması gereken özellikler:
- Muhasebe veya ERP ile çift yönlü, sık aralıklarla çalışan stok ve sipariş aktarımı
- Birden fazla pazaryerinin tek panelden yönetilmesi
- Toplu fiyat ve stok güncelleme imkanı
- Ekip üyelerine görevine göre yetki verilebilmesi
- Kampanya, kupon ve çapraz satış kurgularının panelden yapılabilmesi
- Ek geliştirme ihtiyacı için açık bir API
ERP tarafındaki veri akışı için ERP yönetim danışmanlığı, birden fazla kanalda satış için ise pazaryerleri kurulumu ve yönetimi hizmetleri altyapı kararıyla birlikte planlanabilir.
Büyük ölçekli işletmeler için altyapı seçimi nasıl yapılır?
Büyük ölçekli işletmelerde altyapı seçimi, yazılı bir ihtiyaç dokümanı hazırlanıp birden fazla sağlayıcıdan bu dokümana göre teklif alınarak yapılır. Bu aşamada kararı tek kişi değil; e-ticaret, operasyon, finans ve BT ekipleri birlikte verir.
Büyük ölçekte öne çıkan konular:
- Kampanya günlerindeki trafik için yük testi ve sunucu kapasitesi
- Çok depo ve mağaza stokunun tek yerden yönetilmesi, mağazadan teslim seçeneği
- Çok dil, çok para birimi ve yurt dışı satış altyapısı
- Hizmet seviyesi sözleşmesi ile güvence altına alınmış destek süresi
- KVKK süreçleri, erişim kayıtları ve kullanıcı yetkilendirmesi
- Birden fazla şirket veya marka için ayrı mağazaların tek merkezden yönetimi
Yurt dışı satış hedefi olan işletmelerde altyapı seçimi e-ihracat danışmanlığı ile birlikte ele alındığında ödeme, kargo ve vergi tarafındaki ihtiyaçlar baştan görülür. Karar öncesinde seçilen altyapının sınırlı bir ürün grubuyla pilot olarak denenmesi de riski azaltır.
Büyüme planı altyapı seçimine nasıl yansıtılır?
Altyapı bugünkü ölçeğe göre değil, önümüzdeki iki üç yıl için hedeflenen ölçeğe göre seçilmelidir. Bunun için seçimden önce üç soruya yazılı cevap verilmesi işe yarar: ürün sayısı ne kadar artacak, hangi yeni satış kanalları açılacak ve ekip kaç kişiye çıkacak.
Bu cevaplar netleştikten sonra adayların paket yapısına bakılır. Aynı altyapı içinde giriş paketinden kurumsal pakete kadar bir yükseltme yolu varsa, büyüme sırasında platform değiştirmeden ilerlemek mümkün olur. Ürün, sipariş, kullanıcı veya trafik limitleri hedef ölçeğin altında kalıyorsa, bugün uygun görünen paket iki yıl sonra yeniden geçiş masrafı çıkarabilir. Planlanan yeni kanallar için gereken entegrasyonların bugünden mevcut olup olmadığı da bu aşamada kontrol edilmelidir.
Ölçek büyüdüğünde altyapı değiştirmek gerekir mi?
Ölçek büyüdüğünde altyapı değiştirmek her zaman gerekmez, çoğu zaman aynı altyapıda üst pakete geçmek veya yeni entegrasyon eklemek yeterlidir. Değişiklik ancak mevcut sistem büyümeyi açıkça yavaşlatıyorsa düşünülmelidir.
Altyapının dar geldiğini gösteren işaretler şunlardır:
- Stok farkları ve satılan ama elde olmayan ürün sorunları artıyor.
- Kampanya günlerinde site yavaşlıyor veya ödeme adımında hata alınıyor.
- Ekip işlerin önemli bir kısmını panel dışında, Excel ile yürütüyor.
- Gereken bir özellik ne pakette ne de uygulama mağazasında bulunuyor.
- Eklenti ve geliştirme giderleri, abonelik ücretinin çok üzerine çıkmış.
Geçiş kararı verilirse ürün, müşteri ve sipariş verilerinin taşınması ile 301 yönlendirme planı en az yeni sitenin tasarımı kadar dikkat ister.
B2B ve bayi satışı yapan işletmeler neye dikkat etmeli?
Bayiye satış yapan işletmeler, ölçekleri küçük olsa bile B2B ihtiyaçlarını altyapı seçiminde baştan hesaba katmalıdır. Bu özellikler sonradan eklenmesi zor olan yapılar olduğu için seçimi doğrudan belirler.
Bayi satışında aranan başlıca özellikler: bayiye özel fiyat listesi ve iskonto, cari hesap ve açık hesap ile ödeme, minimum sipariş miktarı, teklif isteme akışı ve ERP’deki cari bakiyenin bayi panelinde görünmesidir. Bu ihtiyaçlar varsa, sipariş sayısı az olan bir işletme bile orta ölçekli bir işletmenin altyapı gereksinimlerine sahip olur.
Rubiko Digital, e-ticaret sitesi paketleri danışmanlığı kapsamında işletmenizin bugünkü ölçeğini ve büyüme planını birlikte inceler, buna uygun altyapıyı modül ve entegrasyon listesiyle birlikte önerir. Mevcut sitesi olan işletmeler için de altyapının büyümeyi taşıyıp taşımadığı aynı yöntemle değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Yeni başlayan bir işletme kurumsal paket almalı mı?
Genellikle hayır. Yeni başlayan bir işletme için kullanılmayan özelliklere ödeme yapmak sabit gideri artırır. Satış verisi oluştukça ihtiyaçlar netleşir ve paket yükseltme o zaman daha doğru yapılır.
Fiziksel mağazası olan işletme e-ticaret altyapısında neye dikkat etmeli?
Mağaza ile sitenin stoku ortak kullanılıyorsa, mağaza satış sistemi ile e-ticaret altyapısı arasında anlık stok aktarımı gerekir. Mağazadan teslim ve mağazaya iade seçenekleri de altyapının desteklemesi gereken konular arasındadır.
Sadece pazaryerinde satan küçük bir işletmenin site açması gerekir mi?
Zorunlu değildir, ama kendi site marka bilinirliği, müşteri verisinin işletmede kalması ve komisyonsuz satış imkanı sağlar. Pazaryerinde satış oturduktan sonra entegrasyonu kolay bir hazır altyapıyla site açmak yaygın bir yoldur.
Orta ölçekli bir işletme ne zaman özel yazılıma geçmeyi düşünmeli?
Ancak mevcut altyapının üst paketi, uygulama mağazası ve API’si ihtiyacı karşılayamıyorsa düşünülmelidir. Bu karar, özel yazılımın birkaç yıllık bakım ve geliştirme maliyeti hesaplanarak verilmelidir.
Ürün sayısı az ama siparişi çok olan işletme hangi ölçekte sayılır?
Bu durumda belirleyici olan sipariş hacmidir. Az ürünle yüksek sipariş alan bir işletme; kargo entegrasyonu, toplu sipariş işleme ve kampanya günlerinde sunucu kapasitesi açısından orta veya büyük ölçekli bir işletmenin ihtiyaçlarına sahip olur.