E-ticaret sitesinde kullanıcı deneyimini en çok bozan hatalar; sonuç vermeyen site içi arama, seçildiğinde sayfayı başa atan filtreler, üst üste açılan pop-up’lar, geç görünen fiyat ve kargo bilgisi, gereksiz üyelik zorunluluğu ve yüklenirken kayan sayfa düzenidir. Bu hataların ortak noktası, ziyaretçiyi ürüne ulaşmadan yormasıdır.
Kullanıcı deneyimi hatası ne demektir?
Kullanıcı deneyimi hatası, site teknik olarak çalıştığı halde ziyaretçinin bir işi yapmak için gereğinden fazla düşünmesine, beklemesine ya da tıklamasına neden olan tasarım kararıdır. Ödeme sayfasının açılmaması bir yazılım hatasıdır; ödeme sayfasına ulaşmak için üç ayrı pencere kapatmak zorunda kalmak ise deneyim hatasıdır.
Bu ayrım önemlidir, çünkü deneyim hataları hata kaydına düşmez. Sunucu her şeyin yolunda olduğunu gösterirken ziyaretçi sessizce siteden çıkar. Ürün sayfası ve checkout tarafındaki genel ilkeler e-ticaret sitelerinde kullanıcı deneyimi ile dönüşüm artırma yazısında ele alındı. Bu yazı, ziyaretçi ürüne ulaşmadan önce site genelinde yaşanan sorunlara odaklanır.
Site içi arama ve filtrelemede en sık yapılan hatalar nelerdir?
Arama ve filtrelemedeki en yaygın hata, ziyaretçiyi boş bir sonuç sayfasında bırakmaktır. Ürünü yazarak arayan kişi genellikle ne istediğini bilen ve satın almaya yakın olan ziyaretçidir.
Sık görülen arama ve filtre hataları:
- Yazım farklarının tanınmaması: “tişört”, “tshirt” ve “t-shirt” aramalarından yalnızca birinin sonuç vermesi.
- Türkçe karakter sorunu: “canta” yazan ziyaretçinin “çanta” sonuçlarını görememesi.
- Sıfır sonuç sayfasında hiçbir öneri olmaması. Bunun yerine benzer kategoriler, çok satanlar ve yazım önerisi gösterilmeli.
- Arama kutusunun yalnızca küçük bir büyüteç ikonunun arkasına saklanması.
- Filtre seçeneklerinin yanında ürün sayısının yazmaması ve ziyaretçinin seçimden sonra “ürün bulunamadı” ile karşılaşması.
- Her filtre seçiminde sayfanın baştan yüklenip en üste dönmesi.
- Seçili filtrelerin listenin üstünde görünmemesi ve tek tek kaldırılamaması.
- Beden filtresinin, o bedeni stokta olmayan ürünleri de sonuç olarak getirmesi.
T-Soft, Ticimax, IdeaSoft ve ikas gibi altyapıların çoğunda eş anlamlı kelime listesi panelden tanımlanabilir. Bu ayar birkaç saatlik bir işle arama sonuçlarını belirgin biçimde iyileştirir.
Kategori ve ürün listeleme sayfalarında deneyimi ne bozar?
Listeleme sayfalarında deneyimi en çok bozan şey, ziyaretçinin ürünleri karşılaştırmak için her birine tek tek girmek zorunda kalmasıdır. Liste, ürün sayfasına gitmeden ilk eleme yapmaya yetecek bilgiyi taşımalıdır.
- Stokta olmayan ürünler listenin sonuna alınmalı ya da varsayılan olarak gizlenmeli.
- İndirimli fiyat listede görünmeli. İndirimin yalnızca sepette ortaya çıkması ziyaretçiyi yanıltır.
- Ürün görselleri aynı oranda ve benzer arka planla çekilmeli, aksi halde kartlar dağınık durur.
- Ziyaretçi bir ürüne girip geri döndüğünde liste kaldığı yerden devam etmeli. “Daha fazla yükle” butonuyla uzayan listelerde başa dönmek çok yaygın bir sorundur.
- Renk seçeneği olan ürünlerde kart üzerinde küçük renk kutucukları gösterilmeli.
- Varsayılan sıralama bilinçli seçilmeli. Eklenme tarihine göre sıralama, çok satan ürünleri ikinci üçüncü sayfaya itebilir.
Pop-up, slider ve kayan sayfa düzeni neden sorun yaratır?
Bu üç öğe, ziyaretçinin dikkatini ürün yerine kendine çektiği ve yanlış tıklamaya yol açtığı için sorun yaratır. Tek tek masum görünürler, bir arada kullanıldıklarında ilk izlenimi bozarlar.
Pop-up tarafında sık görülen tablo şudur: çerez onay çubuğu, bülten kayıt penceresi, tarayıcı bildirim izni ve indirim çarkı ilk birkaç saniyede aynı anda açılır. Ziyaretçi siteyi görmeden dört pencere kapatır. Çerez onayı dışındaki pencereler sıraya konmalı, bülten ya da indirim penceresi ziyaretçi birkaç sayfa gezdikten sonra açılmalıdır. Tarayıcı bildirim izni ilk ziyarette hiç istenmemelidir.
Otomatik kayan ana sayfa slider’ı ise mesaj okunmadan bir sonraki görsele geçer. İlk ekranı kaplayan beş görsellik bir slider yerine, tek ve net bir kampanya alanı ile altında kategori kısayolları çoğu zaman daha işlevseldir.
Kayan sayfa düzeni, sayfa yüklenirken içeriklerin yer değiştirmesidir. Geç yüklenen bir banner içerikleri aşağı ittiğinde ziyaretçi tıklamak istediği ürün yerine başka bir öğeye tıklar. Görsellere sabit en ve boy oranı vermek, sonradan yüklenen alanlara önceden yer ayırmak bu sorunu büyük ölçüde çözer.
Güven ve bilgi eksikliği hangi hatalara yol açar?
Bilgi eksikliği, ziyaretçinin sorusuna sitede cevap bulamayıp satın almayı ertelemesine yol açar. Kargo ücreti, teslim süresi, iade şartı ve satıcının kim olduğu, aranmadan görülebilmelidir.
Sık rastlanan bilgi hataları:
- Ücretsiz kargo eşiğinin yalnızca ödeme adımında öğrenilmesi.
- İade ve değişim şartlarının yalnızca uzun sözleşme metninin içinde yer alması. 14 günlük cayma hakkının nasıl kullanılacağı sade bir sayfada anlatılmalı.
- İletişim sayfasında yalnızca form bulunması; telefon, adres ve firma unvanının yazmaması. Bu bilgiler 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu kapsamında da erişilebilir olması beklenen bilgiler arasındadır.
- Süresi geçmiş kampanya banner’larının yayında kalması ya da banner’daki indirimin ürün sayfasında karşılığının olmaması.
- Taksit, kapıda ödeme ve havale gibi ödeme yöntemlerinin site altında bile belirtilmemesi.
Bu hataların bir kısmı tasarımdan çok işletme alışkanlığından kaynaklanır. Kurulumdan sonra sık yapılan operasyonel hatalar için e-ticaret altyapısı aldıktan sonra yapılan hatalar yazısına göz atılabilir.
Üyelik, hesap ve hata mesajlarında yapılan yanlışlar nelerdir?
Bu alandaki temel yanlış, ziyaretçiden henüz hiçbir şey almamışken bilgi ve zaman istemektir. Fiyat görmek, sepete eklemek ya da favoriye eklemek için üyelik şartı koymak ziyaretçiyi ilk adımda durdurur.
- Favoriye ekleme için giriş isteniyorsa, giriş sonrası ziyaretçi aynı ürüne döndürülmeli ve ürün favorilere otomatik eklenmeli.
- Şifre kuralları hata verildikten sonra değil, alanın altında baştan yazmalı.
- “Bir hata oluştu” gibi genel mesajlar yerine sorunun ne olduğu ve nasıl çözüleceği yazmalı: “Bu e-posta ile kayıtlı bir hesap var, giriş yapmak ister misiniz?”
- Form hata verdiğinde doğru girilmiş alanlar silinmemeli.
Bu hatalar sitede nasıl tespit edilir?
Deneyim hataları en hızlı şekilde gerçek kullanıcı davranışına bakılarak tespit edilir. Ekibin kendi sitesini gezmesi yetmez, çünkü siteyi tanıyan kişi takılınan yeri fark etmez.
- GA4’teki site içi arama verisinden sonuç vermeyen sorguları çıkarın.
- Microsoft Clarity veya Hotjar oturum kayıtlarında aynı noktaya art arda yapılan tıklamaları (rage click) izleyin.
- Müşteri hizmetlerine ve WhatsApp hattına gelen soruları bir ay boyunca not edin. Sürekli “kargo ücreti ne kadar” sorusu geliyorsa bu bilgi sitede görünmüyordur.
- Siteyi tanımayan üç kişiye telefonda beş görev verin: aramayla ürün bulmak, iki filtre uygulamak, sepete eklemek, iade şartını bulmak, telefon numarasını bulmak.
- Mobil ve masaüstü verilerini ayrı inceleyin; aynı hata iki cihazda farklı ağırlıkta yaşanabilir.
| Belirti | Nereden görülür | İlk yapılacak düzeltme |
|---|---|---|
| Aramadan sonra siteden çıkış | Site içi arama verisi | Eş anlamlı kelime listesi ve sıfır sonuç sayfasına öneriler |
| Aynı alana tekrar tekrar tıklama | Oturum kaydı | Tıklanabilir görünüp tıklanmayan öğeyi düzeltmek |
| Kategori sayfasında kısa kalış | Isı haritası, kaydırma verisi | Filtre ve sıralamayı ilk ekrana almak |
| Aynı sorunun sık sorulması | Müşteri hizmetleri kayıtları | Bilgiyi ürün sayfasına ve site altına eklemek |
| Yanlış ürüne tıklama | Oturum kaydı, Core Web Vitals | Görsellere sabit oran vermek, geç yüklenen alanlara yer ayırmak |
Rubiko Digital, mevcut sitelerde bu tür hataları kayıtlar ve gerçek kullanıcı testleriyle tespit edip kullanılan altyapıya uygun çözümler hazırlar. Sitenizin hangi noktada ziyaretçi kaybettiğini görmek için UI/UX tasarım hizmeti sayfasından ayrıntılara ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kullanıcı deneyimi hatalarını düzeltmek için siteyi baştan tasarlamak gerekir mi?
Çoğu durumda gerekmez. Arama ayarları, filtre davranışı, pop-up zamanlaması ve bilgi alanları mevcut tasarım üzerinde düzeltilebilir. Baştan tasarım, sorunlar kategori yapısı ve sayfa iskeleti gibi temel seviyedeyse gündeme gelir.
Site yavaş açılıyorsa bu bir kullanıcı deneyimi hatası mıdır?
Evet, hız deneyimin bir parçasıdır ama tek parçası değildir. Hızlı açılan bir site de karışık menüsü veya sonuçsuz aramasıyla ziyaretçiyi kaybedebilir. İkisi birlikte ele alınmalıdır.
Hangi hatayı önce düzeltmek gerekir?
Satın almaya en yakın ziyaretçiyi etkileyen hatalardan başlamak mantıklıdır. Site içi arama, ürüne ulaşmanın en kısa yolu olduğu için genellikle ilk sıradadır. Ardından kargo ve iade bilgisinin görünürlüğü gelir.
Hazır tema kullanan bir sitede bu hatalar düzeltilebilir mi?
Büyük kısmı düzeltilebilir. Altyapıların panel ayarları ve tema düzenleme alanları arama, filtre, pop-up ve bilgi bantları için yeterli esneklik sunar. Filtrede sayfanın yenilenmemesi gibi bazı davranışlar ise temaya göre ek geliştirme gerektirebilir.
Ücretsiz araçlar bu hataları bulmak için yeterli mi?
Başlangıç için yeterlidir. GA4 ve Microsoft Clarity ücretsizdir ve hataların çoğunu görünür kılar. Asıl zaman alan kısım, kayıtları düzenli izlemek ve bulguları önceliklendirmektir.